जैवविविधता समितीची कामे
लोक जैवविविधता नोंदवही
हे समितीचे सर्वात महत्त्वाचे आणि मुख्य काम आहे.
या नोंदवहीत (Register) गावाच्या हद्दीतील सर्व जैविक संसाधनांची (उदा. वनस्पती, पिके, प्राणी, पाळीव प्राणी, सूक्ष्मजीव) सविस्तर माहिती गोळा केली जाते.
यामध्ये गावकरी, शेतकरी, स्थानिक वैद्य (traditional healers) यांच्याकडे असलेले पारंपरिक ज्ञान (Traditional Knowledge) देखील नोंदवले जाते.
जैवविविधतेचे संरक्षण आणि संवर्धन करणे
गावातील दुर्मिळ किंवा धोक्यात आलेल्या वनस्पती आणि प्राण्यांच्या प्रजातींचे संरक्षण करणे.
स्थानिक जलस्रोत (तलाव, नद्या, झरे), गवताळ प्रदेश, आणि ‘देवराई’ (Sacred Groves) यांसारख्या महत्त्वाच्या नैसर्गिक ठिकाणांचे संरक्षण व संवर्धन करण्यासाठी योजना आखणे.
शाश्वत वापर
- गावातील नैसर्गिक संसाधनांचा (उदा. वनऔषधी, रानमेवा, इ.) वापर हा ती संसाधने संपणार नाहीत अशा पद्धतीने (शाश्वत) केला जात आहे, यावर देखरेख ठेवणे.
प्रवेश आणि लाभ वाटप
हे समितीचे एक महत्त्वाचे कायदेशीर काम आहे.
जर कोणतीही कंपनी, संशोधक किंवा व्यक्ती गावाच्या हद्दीतील जैविक संसाधनांचा (उदा. एखादी विशिष्ट औषधी वनस्पती) व्यावसायिक कारणासाठी किंवा संशोधनासाठी वापर करू इच्छित असेल, तर त्यांना BMC ची परवानगी घेणे आवश्यक असते.
BMC या परवानगीसाठी शुल्क (Fee) आकारू शकते.
या व्यावसायिक वापरातून मिळणाऱ्या नफ्याचा (Benefit) काही हिस्सा स्थानिक समुदायाला (ग्रामपंचायतीला) मिळवून देण्याची जबाबदारी BMC ची असते.
सल्लागार भूमिका
- गावाच्या विकासासाठी येणारे कोणतेही नवीन प्रकल्प (उदा. रस्ता, इमारत, खाण) ज्यामुळे स्थानिक पर्यावरणावर किंवा जैवविविधतेवर परिणाम होऊ शकतो, अशा प्रकल्पांबाबत ग्रामपंचायतीला सल्ला देणे.
जनजागृती व प्रशिक्षण
- गावातील लोकांमध्ये, विशेषतः शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये, जैवविविधतेचे महत्त्व पटवून देणे, त्यासाठी कार्यक्रम, कार्यशाळा आयोजित करणे.
जैव विविधता समिती पदाधिकारी
- चंद्रभागा चंद्रकांत जाधव – अध्यक्ष
- अक्षय बाळू चोपडे – सचिव
- चंद्रकांत लक्ष्मण नागले – सदस्य
- श्री. दिलीप रामचंद्र नागले – सदस्य
- श्री. जगदीश लक्ष्मण होडबे – सदस्य
- श्री. प्रताप महादेव चिलबे – सदस्य
- श्रीम. पायल पांडुरंग घरवे – सदस्य
- श्रीम. चंद्रकला चंद्रकांत आंबडस्कर – सदस्य
- सौ. सरिता सहदेव चिलबे – सदस्य
- श्री. नयन मुरलीधर बोबडे – ग्राम महसूल अधिकारी
- श्री. स्वप्नील आत्माराम चेके – सहाय्यक कृषी अधिकारी